Hypertension (ជំងឺលើសឈាម ឬ សំពាធឈាមឡើង)

ជំងឺលើសឈាម ឬ សំពាធឈាមឡើង

 

• ការវាស់សំពាធឈាម ត្រូវធ្វើសារចុះឡើងច្រើនដងលើអ្នកជំងឺដេក និងសំរាកស្ងៀម

• Sយើងនិងធ្វើការ ព្យាបាលជំងឺលើសឈាមណាពិតៗ ហើយជាប់ជាប្រចាំ គឺលើសពី ១៦០/៩០ មមបារ៉ត

ចំពោះមនុស្សចាស់ និងលើសពី ១៤០/៩០មមបារ៉ត ចំពោះស្រ្តីមានគ៌ត

• Sការព្យាបាលដែលបានចាប់ផ្តើមហើយ ត្រូវអោយមានលទ្ធភាពតាមដាន និងត្រួតពិនិត្យជាទៀងទាត់។

បើពុំដូច្នេះទេវាអាចបណ្តាលអោយមានផលអាក្រក់រិតតែធ្ងន់ធ្ងរថែតទៀត។

ការព្យាបាលស្រ្តីមិន មានផ្ទៃពោះ

លើសឈាមហៅ (លើសឈាមឯងៗ)

គេមិនអាចរកឃើញបុព្វហេតុអោយបានច្បាស់លាស់ឡើយ

• Sអោយរបបអាហារសូដ្យូមតិច  ពិនិត្យអ្នកជំងឺជាថ្មី ៨ថ្ងៃ ក្រោយមក

Sបើសំពាធនៅលើស ១៦០/៩០មមបារ៉ត ៖ព្យាបាលដោយប្រើឱសថ

                អ៊ីដ្រូក្លូរ៉ូត្យាហ្ស៊ីដ លេប ៖ ៥០មក្រ ក្នុងមួយថ្ងៃ

                រួមប្រើ ប៉ូតាស្យូមបន្ថែមផង (ប៉ូតាស្យូមក្លរួលេប) ឬបើល្អ ៖ ណែនាំអោយបរិភោគចេក ជាដើម។

• Sបើគ្មានធូរស្រាល (៨ថ្ងៃក្រោយ) ប្រើរួមផ្សំ៖

                ម៉េទិដូប៉ាលេប៖ ចាប់ផ្តើមពី ២៥០មក្រ/ថ្ងៃដោយចែកជា២ទៅ៣ដង រួចតំឡើងបន្តិចម្តងៗរហូតដល់ ៧៥០មក្រ

                ទៅ ១៥០០មក្រ/ថ្ងៃចែកជា ៣ដង។

ឬ ប្រើអ៊ីដ្រាឡាហ្ស៊ីន លេប ៖ ១០០មក្រ /ថ្ងៃ ដោយចែកជា ៣ទៅ៤ដង​បើចាំបាច់បង្កើនទៅដល់ ២០០មក្រ/ថ្ងៃ។

• គេក៏អាចព្យាបាលដោយប្រើ

                ប្រូប្រាណូឡុល លេប ៖ ១០មក្រ/ថ្ងៃ តែម្តងបន្ទាប់មកដំឡើងកំរិតទៅដល់ ៤០ទៅ៨០មក្រ/ថ្ងៃ​ ចែកជា ២ដង

                យោលតាមលទ្ធផល (ពិនិត្យតាមដានជីពចរ មិនត្រូវតិចជាត ៥០ទៅ៦០ដង/នាទីឡើយ) ។

ការព្យាបាលពេលមានផ្ទៃពោះ

រំលឹក

• Sជំងឺលើសឈាម ចូលរួមនៅក្នុងមូលសញ្ញា សរសៃឈាម តំរងនោមកើតមាននៅត្រីមាសទី៣ នៃផ្ទៃពោះ

• ជំងឺលើសឈាមកើត តែឯង ឬមានរួមផ្សំ ទឹកនោមមានជាតិអាល់ប៊ុយមីន ហើយមានហើម ឬគ្មានហើម។
• កាលដែលបណ្តាលអោយមានផលវិបាក ដទៃទៀត ឡូកឡំជាមួយ (អេក្លំស៊ី ដុំឈាមកក ចន្លោះសុក និងផ្ទៃស្បូន និង
• សំរាក របប មានសូដ្យូមធម្មតា
• ព្យាបាលដោយ ដ្យាហ្សេប៉ាមលេប ៖ ១៥មក្រ/ថ្ងៃចែកជា ៣ដង
• ត្រួតពិនិត្យសំពាធឈាម មួយអាទិត្យក្រោយ៖ បើមិនធូរស្រាលប្រើ

កូនកើតមិនគ្រប់ខែ) ទាមទារអោយត្រួតពិនិត្យមើលសំពាធឈាមខ្ពស់។

ការពិនិត្យតាមដាន និងព្យាបាល

                មេទីលដូប៉ា លេប ៖ ៧៥០ទៅ១៥០០មក្រ /ថ្ងៃចែកជា ៣ដង

ឬ ប្រើ

            អ៊ីដ្រាឡាហ្ស៊ីន លេប ៖ ១០០មក្រ/ថ្ងៃ ចែកជា ៣ទៅ៤ដង (បើចាំបាច់អោយរហូតដល់២០០មក្រ/ថ្ងៃបាន)

• Sការពិនិត្យតាមដានត្រូវតែធ្វើជាទៀតទាត់ (ទំងន់  សំពាធ  កំពស់ស្បូន...)

(នៅមន្ទីរពេទ្យ)

បើសណ្ឋានធ្ងន់ធ្ងរ (ហើម សំពាធឈាមខ្ពស់ ឈឺក្បាល ចង្អោរ)

ដ្យាហ្សេប៉ាម ចាក់សរសៃ ៖ ៤០មក្រ ក្នុង៥០០មល គ្លុយកូស ៥% (អាចចៀសវាងប្រកាច់ និងអាចបន្ថយសំពាធឈាមមក

ទាបបាន)។

ការព្យាបាលបែបសម្ភព ៖ ការសំរាលកូន និងសំរួលបញ្ហាអស់ទាំងនេះបាន (តាមផ្លូវទ្វារមាស បើអាចធ្វើបាន)

អេក្លំស៊ី

ប្រើអ៊ីដ្យាឡាហ្ស៊ីន (អំពូល ២០មក្រ /មល ១មល) បើលើសឈាម ដាក់អ្នកជំងឺកុំអោយប៉ះពន្លឺប្រើ៤ អំពូល/ចំណុះ២០មក្រ

លាយក្នុង ៥០០មល សេរ៉ូមផ្អែម ៥% រួចបង្ហូរ ៣០ដំណក់ក្នុង១នាទី រហូតមកដល់សំពាធឈាមប្រក្រតីភាពឡើងវិញ។

ត្រួតពិនិត្យ ល្បឿនតំណក់សេរ៉ូម ទៅតាមតួលេខសំពាធឈាម

ប្រកាច់​

ដ្យាហ្សេប៉ាម ព្យូរ លាយក្នុងសេរ៉ូម (មើលតារាងខាងលើ)

ថែទាំសំអាតជំងឺ

ព្យាបាលបែបសម្ភព ៖ វះយកកូន  ជាយថាហេតុ។

Pain (ការឈឺចាប់)

ការឈឺចាប់

            ការឈឺចាប់ជាមូលហេតុដ៏ញឹកញាប់ នៃការពិគ្រោះជំងឺ។  ការឈឺចាប់អាស្រ័យទៅនឹង  ដំណើរវិវត្តន៍ នៃជំងឺផ្សេងៗ ។ គឺជាវេទនារម្មណ៍ យោលទៅតាមបុគ្គលម្នាក់ៗ ។ ការឈឺចាប់ដូចគ្នា អាចសំដែងចេញមកខុសគ្នាទៅតាមអ្នកជំងឺពីម្នាក់ទៅ ម្នាក់  និងទៅតាមវប្បធម៌អ្នកជំងឺផង។  ពោលគឺមានភាពស្មុគស្មាញ  ដែលចោទជាបញ្ហា។ ដំណោះស្រាយមួយដែលត្រូវធ្វើ គឺត្រូវអោយមានការ ពិនិត្យរោគដោយប្រព័ន្ធមួយច្បាស់លាស់ និងអោយបានសព្វគ្រប់ តាមដែលអាចធ្វើបាន។ ជាញឹកញយ គេរកមិនឃើញមូលហេតុណាមួយច្បាស់លាស់ដែលធ្វើអោយឈឺចាប់នោះទេ បញ្ហានេះ គឺវាបណ្តាលមកពី ជំងឺចិត្តសាស្រ្ត ជះឥទ្ធិពលដល់រាងកាយ  និងដល់នាទីសរីរៈ  ក្នុងបរិការណ៍វប្បធម៌ពិសេសមួយ ។

រោគសញ្ញា គ្លីនិក

ការពិនិត្យរោគ ត្រូវបញ្ជាក់ច្បាស់ពី៖

–      ការលៈទេសៈពេលចាប់ផ្តើម ៖  គំហ៊ុក  សន្សឹមៗ  ឬរ៉ាំរ៉ៃ ។

–      ទីកន្លែងឈឺចាប់ ៖  ឈឺក្បាល  ឈឺពោះ  ឈឺទ្រូង  ឈឺសន្លាក់  ឈឺសាច់ដុំ

–      ប្រភេទនៃការឈឺចាប់ ៖ ចុក  ក្រហាយ  ឈឺរមួល  ស៉្បាស់ (កន្ត្រាក់រួញរឹង)​ ធ្ងន់ៗ ឈឺបាត់ៗ  ឬ ឈឺជាប់រហូត..

–      សញ្ញារួមផ្សំទូទៅ (គ្រុន  ហេវហត់  ចុះស្គម...) និងសញ្ញាដោយកន្លែង (ក្អក រាក  ក្អួត  រលាកក្នុងផ្លូវនោម...)

ការពិនិត្យត្រូវតែធ្វើមួយម្តងៗ លើសរីរាង្គ ឬកន្លែងណាដែលឈឺចាប់ និងលើប្រដាប់ផ្សេងទៀត ដោយវាយតំលៃពី សភាពចិត្តសាស្រ្តផង។ សំយោគព័តមានដែលទទួលបាន ក្នុងឱកាសពិនិត្យរោគខាងលើ អាចបញ្ជាក់បានពី មូលហេតុ និងអាចតំរង់ទិសដៅនៃការព្យាបាល តាមរោគសញ្ញា និងតាមមូលហេតុ បង្ករោគ ។ ជាញឹកញយ ការពិនិត្យរោគសញ្ញាច្រើនមិនបានទទួលលទ្ធផលអ្វីទេ  ដូច្នេះបង្កើតបានជា បញ្ហាទទួលបន្ទុកអ្នកជំងឺខ្លះដែលមាន សរីរាង្គដំណើរការមិនល្អ (វិបត្តិមុខងារ) ។ វាពុំមានដំណោះស្រាយណា អាចព្យាបាលបានគ្រប់សព្វទាំងអស់ទេ ក៏ប៉ុន្តែគេត្រូវតែពិនិត្យអោយម៉ត់ចត់ (ស្ទាប) បន្ថែមនូវផ្នែកណាមួយ ដែលឈឺចាប់ផង ។

ការព្យាបាល

តាមមូលហេតុបង្ករោគ

យោលតាមរោគវិនិច្ឆ័យ នៃមូលហេតុ បង្ករោគដែលមានប្រយោជន៍

–      តាមរោគសញ្ញាតាមប្រភេទនៃ ការឈឺចាប់ ៖ ចំពោះការឈឺចាប់មិនកំណត់កន្លែង ហើយចាក់ដោតទៅជាច្រើន កន្លែងដោយមាន ឬគ្មានការអស់កំលាំង មាន ឬគ្មានវិបត្តិផ្លូវចិត្ត  ៖ ស្នើសុំអោយប្រើឱសថបុរាណ ។ បើអ្នកជំងឺ ទាថ្នាំអោយៈ ប៉ារ៉ាសេតាម៉ុល លេប ៖ ១,៥ក្រ/ថ្ងៃ ចែកជា៣ដង/ថ្ងៃ x ៣ ទៅ ៥ថ្ងៃ ។

–      ឈឺក្បាល ព្យាបាលដូចគ្នា

–      ចំពោះការឈឺចាប់ តាមសន្លាក់

•មកពីការប៉ះទង្គិច (ជំងឺសន្លាក់)

អាស៊ីតអាសេទីសាលីស៊ីលិច (អា.អា.អេស)

មនុស្សធំ ៖ ៣ក្រ/ថ្ងៃ ចែកជា ៣ដង

ក្មេង ៖  ៥០មក្រ/គក្រ/ថ្ងៃ ដោយចែកជា៣ដង x ៣ទៅ ៥ថ្ងៃ

•ជំងឺរលាក (អាំងហ្លា ម៉ាស្យុង) ដែលឈឺខ្លាំងពេលយប់ ៖ ជំងឺខូចសន្លាក់ស្រួច

រកមូលហេតុឆ្លងេមរោគ ៖ រលាកសន្លាក់ (មានចាក់បូម  ជាយថាហេតុ  វះបង្ហូរទឹកឬទេ?) ប្រើអង់ទីប៊ីយោទិក

បើ អា.អា.អេស ៖ គ្មានប្រសិទ្ធភាពប្រឆាំង និងជំងឺរលាកទេ អោយអាំងដូមេតាស៊ីន លេប ៖

មនុស្សធំ ៖ ៥០០ ទៅ ១០០០មក្រ/ថ្ងៃ ចែកជា ៣ដង x១៥ថ្ងៃយ៉ាងតិច

ក្មេង ៖​ ១០០ ទៅ ៣០០ មក្រ/ថ្ងៃ ចែកជា៣ដង x ១៥ថ្ងៃយ៉ាងតិច

បង្ការជាមុន (អោយបរិភោគផ្លែឈើ បន្លែបៃតង...)។ បើធ្វើមិនបានទេ ត្រូវបង្ការដោយប្រឱសថតែម្តងៈ

ជីវជាតិសេ ៥០ ទៅ ១០០មក្រ/ថ្ងៃ (ទាំងចាស់ ទាំងក្មេង)

–      ការឈឺចាប់បែបស្ប៉ាស់ (កន្រ្តាក់រួញរឹង)៖

•ផ្លូវអាហារ ៖ ទំលាកដង្កូរ  ព្រូនពោះវៀន  ហាមអោយ អា.អា.អេស (អាចធ្វើអោយដំបៅក្រពះ) តាមទំហំនៃ ការឈឺចាប់ គេប្រើ៖

ប៊ុយទីលអ៊ីយ៉ូស៊ីន លេប៖

មនុស្សធំ ៖ ៣០ទៅ៦០ មក្រ/ថ្ងៃ ដោយចែកជា ៣ដង x ៣ទៅ៥ថ្ងៃ

បើឈឺខ្លាំង ៖

អាត្រូពីនចាក់ ៖

មនុស្សធំ ៖ ០,៥ទៅ១មក្រ ចាក់ក្រោមស្បែក

ក្មេង ៖ ០,០៧ ទៅ ០,០២ មក្រ/គក្រ ចាក់ក្រោមស្បែក

•ប្រដាប់បន្ត ពូជ នោម និង ប្រមាត់... ព្យាបាលដូចគ្នា  បន្ថែមពីលើនោះគេអាចរួមផ្សំ នរអាមីដូពីនីន ចាក់ បើ មាន(និង មានចុះឈ្មោះថ្នាំនេះទៅក្នុងបញ្ជីរឱសថជាតិផង)

មនុស្សធំ ៖ ៥០០មក្រ ចាក់សាច់ដុំ  ឬចាក់សរសៃយឺតៗ

ការឈឺចាប់ដោយជំងឺវិវត្ត ខ្លាំងបំផុត (ឧទាហរណ៍ មហារីក)